Raport demo data

Powrót do średniej

Gra na wirtualnych pieniądzach, w której testujemy strategię „powrotu do średniej" (ang. mean reversion). Umożliwia wirtualne kupowanie i sprzedaż akcji spółek notowanych na NASDAQ, które spełniają kryteria algorytmu.

Zacznij od tej strony. Poniżej jest wszystko, co trzeba wiedzieć, zanim zaczniesz klikać — co oznaczają liczby, jak czytać wykresy, na co uważać i czego to narzędzie nie potrafi.

Cel aplikacji „Powrót do średniej”

Ta aplikacja powstała w celu przetestowania wybranej przez autora strategii gry/inwestowania akcjami — bez ryzyka utraty prawdziwego kapitału. Strategia polega na identyfikacji spółek o niskiej wartości akcji, których cena regularnie odbiega od średniej (wysoka amplituda wahań), kupowaniu gdy cena jest nisko i sprzedaży, gdy jest wysoko. Każdy gracz zakładający nowe konto dostaje 10 000 wirtualnych dolarów amerykańskich do gry.

Zaleca się przeczytanie poniższych informacji przed dołączeniem do zabawy — żeby rozumieć dane prezentowane przez skaner, a nie tylko klikać. W aplikacji istnieją też konta zarządzane przez graczy wirtualnych (boty), które mają przetestować różne style gry, bezwzględnie trzymając się swoich reguł.

Ceny widoczne w skanerze aktualizowane są raz dziennie rano (ok. 6:00) oraz trzykrotnie w trakcie sesji (ok. 16:30, 19:30 i 22:05 czasu polskiego latem; zimą godziny przesuwają się o godzinę). Przed samym zakupem lub sprzedażą cena jest sprawdzana jeszcze raz, na bieżąco.

Powodzenia! 🙂

Reguły algorytmu — dokładne progi

Skaner przechodzi przez ok. 6000 spółek z NASDAQ i odsiewa je w trzech etapach. Poniżej wszystkie progi wraz z powodem, dla którego istnieją.

Etap 1 — filtry twarde (spółka w ogóle nie trafia do raportu)

cena 1–5 USD: Poniżej dolara zaczyna się strefa realnego ryzyka wycofania z giełdy, gdzie jeden cent to kilka procent ruchu. Powyżej pięciu wahania procentowe zwykle robią się za płytkie, żeby pokryć koszty.
obrót ≥ 1 mln USD dziennie: Warunek wyjścia, nie wejścia. Kupić można prawie wszystko — problem zaczyna się przy sprzedaży, gdy nie ma komu oddać akcji.
≥ 400 sesji historii: Bez tego nie da się policzyć średniej z 60 dni ani spojrzeć 180 dni wstecz.

Etap 2 — filtry jakości (etykieta „Odrzucona”)

≥ 6 przecięć średniej w 180 dniach: Sedno strategii. Kurs musi faktycznie falować wokół swojej normy, a nie piąć się w górę albo osuwać. Spółka w trendzie przecina średnią rzadko — i wtedy „tanio względem średniej” nie znaczy „wróci do średniej”, tylko „trend trwa dalej”.
amplituda ≥ 8%: Mierzona jako 90. percentyl odchylenia od średniej. Jeśli kurs faluje, ale tylko o 3%, to po odjęciu 1,3% kosztów nie zostaje nic do podziału.
nachylenie ≥ −20%/mies.: Odrzucamy dopiero przy skrajnym zjeździe, gdzie sam dryf przez 45 dni przekracza wielkość stopa. Wcześniej próg był ostrzejszy (−2%), ale dane z 2431 przypadków pokazały, że spółki ze spadającą średnią też zarabiają — więc odrzucanie ich wyrzucało połowę materiału.

Etap 3 — kiedy pojawia się sygnał kupna

wskaźnik z ≤ −1,0: Cena musi być co najmniej jedno odchylenie standardowe poniżej średniej. Nie używamy stałego procentu, bo dla spółki falującej o ±5% spadek o 10% to sytuacja wyjątkowa, a dla falującej o ±25% — codzienność. Wskaźnik porównuje spółkę z jej własną zmiennością.

Reguły wyjścia

cel: średnia +10%: Cel podąża za średnią — jeśli ona się przesuwa, cel przesuwa się razem z nią.
stop: −20% od zakupu: Przypięty sztywno do ceny wejścia, nie do średniej.
termin: 45 dni: Jeśli nic się nie wydarzy, pozycja jest zamykana. Największym błędem w tej strategii jest czekanie w nieskończoność na powrót, który nie nadchodzi.
koszty: 1,3%: Prowizja 0,35 USD min. plus 1% spreadu, odliczane od każdej pary kupno-sprzedaż. To szacunek — u realnego brokera może być więcej.

Jak liczone są wskaźniki

średnia: Zwykła średnia krocząca z 60 sesji (ok. 3 miesiące).
nachylenie: Regresja liniowa po całym oknie 180 dni, wyrażona w % na miesiąc. Nie porównanie dwóch punktów — pojedynczy szczyt na krańcu okna zaburzałby wynik przez pół roku.
amplituda: 90. percentyl odchylenia ceny od średniej w oknie 180 dni.
ostrzeżenie: Przy nachyleniu poniżej −2%/mies. spółka nadal się pokazuje, ale z żółtą adnotacją i wyliczeniem, ile zabierze sam dryf.

Czego algorytm nie widzi

Patrzy wyłącznie na wykres ceny z ostatnich 180 dni. Nie zna wyników kwartalnych, planowanych emisji akcji, wiadomości o spółce ani tego, co działo się dwa lata temu. Krach sprzed lat nie ma tu żadnego znaczenia — liczy się tylko, czy kurs faluje teraz.

Reguły algorytmu — co musi spełnić spółka

Wczytuję…

Gracze wirtualni (boty) — kto z kim gra

Wczytuję…

Jak czytać dane skanera?

O co w tym chodzi

Szukamy spółek, których kurs regularnie faluje wokół swojej średniej — spada poniżej, wraca, rośnie powyżej, znowu wraca. Pomysł: kupić, gdy kurs jest nisko względem tej średniej, sprzedać, gdy wróci powyżej. To nie jest gwarancja, że zadziała — ten panel ma pokazać, jak często działało w przeszłości, żebyś mógł sam ocenić.

Stany spółek

Poniżej progu: Kurs jest teraz wyraźnie nisko względem swojej średniej. To jedyny stan, który oznacza „warto się przyjrzeć".
W środku: Kurs blisko średniej. Nic do roboty.
Wysoko: Kurs mocno powyżej średniej. Na kupno za późno.
Odrzucona: Spółka nie spełnia warunków jakościowych — powód jest napisany na dole karty.

Pasek na górze karty

To oś pokazująca, gdzie teraz jest kurs. Pionowa szara kreska pośrodku to średnia cena. Przerywana kreska po lewej to próg wejścia. Kropka to aktualna cena — im dalej w lewo, tym taniej względem normy dla tej spółki.

Wykres i liczby

wykres: Kurs z ostatnich 120 sesji. Pozioma szara linia to średnia, przerywana niebieska to cena docelowa.
przecięcia / 180 dni: Ile razy kurs przeciął swoją średnią. Dużo = kurs faluje (o to nam chodzi). Mało = kurs po prostu rośnie lub spada.
amplituda: Jak daleko kurs zwykle odchodzi od średniej. Za małe wahania nie opłacają się, bo zjedzą je koszty transakcji.
nachylenie średniej: Najważniejsza liczba. Czy sama średnia rośnie, czy spada. Jeśli spada, „tanio względem średniej" będzie prawdą aż do bankructwa.
obrót dzienny: Ile pieniędzy dziennie przechodzi przez tę spółkę. Mały obrót = trudno będzie sprzedać.
osiągnęło cel: W ilu % przypadków kurs doszedł do ceny docelowej.
zadziałał stop: W ilu % przypadków kurs spadł tak mocno, że trzeba było uciąć stratę.
śr. wynik netto: Średni wynik po odjęciu kosztów. Minus oznacza, że strategia na tej grupie traciła.

Dwa paski porównawcze

Każdy pasek pokazuje, jak skończyło się 100% przypadków, gdy w przeszłości kurs był tak nisko. Zawsze są tylko trzy możliwości i zawsze sumują się do 100%:
zielony — cel: Kurs doszedł do ceny docelowej. To scenariusz, na którym zarabiasz.
czerwony — stop: Kurs spadł o 20% i trzeba było uciąć stratę.
szary — bez rozstrzygnięcia: Minęło 45 dni i nie stało się ani jedno, ani drugie. Zamykasz pozycję po cenie, jaka akurat jest — wynik zwykle blisko zera, ale pieniądze były zamrożone.
Ta spółka: Historia tej jednej spółki. Zwykle kilka–kilkanaście przypadków, więc to za mało, żeby cokolwiek udowodnić.
Podobne spółki: Wszystkie spółki o tym samym profilu — zwykle setki albo tysiące przypadków. Ten pasek się liczy.; Gdy oba paski mocno się różnią, panel to napisze. Zwykle znaczy to, że ta spółka miała szczęście albo pecha — a nie, że jest wyjątkowa.

Portfel wirtualny

Przycisk Kup wirtualnie zapisuje pozycję tak, jakbyś ją kupił — z prowizją i spreadem, ale bez prawdziwych pieniędzy. Zakładka Portfel wirtualny pokazuje, co się dzieje z tymi pozycjami przy każdym kolejnym raporcie. Dane zostają na tym komputerze między sesjami. To najbezpieczniejszy sposób sprawdzenia, czy ta strategia w ogóle działa.

Przyciski

Kopiuj zlecenie: Kopiuje do schowka cenę limit, cel, stop i limit czasu. Nic nie kupuje — musisz sam wkleić to u brokera.
Obserwuj: Oznacza spółkę do śledzenia. „Eksportuj obserwowane" zapisze je do pliku.

Czego ten panel nie robi

Nie przewiduje przyszłości, nie zna wiadomości o spółce, nie wie o planowanych emisjach akcji ani wynikach kwartalnych. Pokazuje wyłącznie to, co wynika z samego wykresu ceny.
błąd przeżywalności: Skaner widzi tylko spółki, które nadal są notowane. Te, które falowały, a potem zbankrutowały, zniknęły z listy — więc strategia wygląda na papierze lepiej, niż jest.
mała próba: Historia pojedynczej spółki to zwykle kilka przypadków. Wiarygodne są dopiero liczby z grupy porównawczej (setki–tysiące).
koszty: Do każdej transakcji doliczane jest ok. 1,3% (prowizja plus połowa spreadu). Realne koszty u brokera mogą się różnić.

Praktyczne wskazówki do tej strategii

Nie jestem doradcą inwestycyjnym i nie znam Twojej sytuacji finansowej. Poniżej są rzeczy, które warto rozważyć — decyzje i ryzyko są po Twojej stronie. Zacznij od kilku miesięcy obserwacji bez pieniędzy.

Zanim w ogóle zaczniesz

trzy miesiące na sucho: Otwieraj wirtualne pozycje i sprawdzaj po 30 dniach, co się stało. Przycisk „Zapisz historię (CSV)" w zakładce Wirtualny Portfel robi dokładnie taki arkusz. To jedyne dane, których nie da się naciągnąć po fakcie.
tylko wolne pieniądze: Kwota, której utrata nie zmieni niczego w Twoim życiu. Spółki za 1–3 dolary potrafią spaść o 50% i nigdy nie wrócić.
sprawdź koszty u siebie: Skrypt zakłada 1,3% na parę kupno-sprzedaż. Jeśli u Ciebie wychodzi 3%, cała przewaga znika i nie ma sensu tego robić.

Wielkość pozycji

licz od straty: Stop jest ustawiony na −20%. Jeśli nie chcesz stracić więcej niż 200 zł na jednej spółce, pozycja może mieć maksymalnie 1000 zł.
wiele małych, nie jedna duża: Ta strategia opiera się na tym, że część transakcji wyjdzie, a część nie. Przy jednej pozycji to loteria; dopiero przy kilkunastu statystyka zaczyna działać.
nie dokupuj przy spadku: „Skoro było tanio, to teraz jest jeszcze taniej" to najczęstszy sposób zamiany małej straty w dużą.

Kiedy składać zlecenie

zawsze z limitem: Nigdy „po każdej cenie". Przy tanich spółkach różnica między ceną kupna a sprzedaży bywa ogromna i zlecenie rynkowe potrafi wykonać się kilka procent gorzej.
unikaj otwarcia: Giełda w USA otwiera się o 15:30 naszego czasu (16:30 zimą). Pierwsze 30 minut to największe wahania i najszersze widełki. Spokojniej jest po 16:00.
unikaj ostatnich minut: Przed zamknięciem (22:00 naszego czasu) też robi się nerwowo.
zlecenia warunkowe od razu: Zaraz po kupnie ustaw cel sprzedaży i stop. Inaczej wszystko zależy od tego, czy akurat patrzysz na ekran — a Ty jesteś wtedy w pracy.

Wyjście z pozycji — tu strategia najczęściej pada

trzymaj się terminu: Jeśli po 45 dniach nic się nie wydarzyło, zamknij pozycję. Największy błąd to czekanie w nieskończoność na powrót, który nie nadchodzi.
nie przesuwaj stopa w dół: Przesunięcie stopa, żeby „dać jej jeszcze szansę", zamienia zaplanowaną małą stratę w nieplanowaną dużą.
nie przesuwaj celu w górę: Gdy kurs dojdzie do celu, sprzedaj. Chciwość w tym miejscu zjada wynik całej strategii.

Na co uważać przy tanich spółkach

nagłe świetne wiadomości: W tym przedziale cenowym częste są sztuczne rozgrzewania kursu. Entuzjastyczny komunikat przy spółce za 2 dolary to raczej ostrzeżenie niż zachęta.
emisja nowych akcji: Takie spółki często finansują się emisją akcji, co automatycznie ciągnie kurs w dół. Sprawdź, czy nie ma zapowiedzi emisji.
wyniki kwartalne: Sprawdź datę publikacji wyników. Wejście dzień przed nimi to zakład o coś zupełnie innego niż falowanie kursu.
resplit akcji: Połączenie akcji (odwrotny split) to zwykle sygnał, że spółka walczy o utrzymanie na giełdzie.

Rzeczy specyficzne dla Polski

przewalutowanie: Kupujesz w dolarach. Przy każdej wymianie PLN↔USD tracisz na spreadzie, a sam kurs dolara może zjeść zysk z transakcji albo go powiększyć — niezależnie od tego, czy miałeś rację co do spółki.
podatek: Od zysków z giełdy jest podatek 19% (tzw. podatek Belki), rozliczany rocznie w PIT-38. Zagraniczny broker nie wystawia PIT-8C — rozliczasz się sam z historii transakcji. Częste transakcje = więcej pracy z rozliczeniem. To nie jest porada podatkowa; przy pierwszym rozliczeniu warto zapytać księgowego.
godziny: Sesja w USA trwa od 15:30 do 22:00 naszego czasu (zimą 16:30–23:00). Cała aktywność przypada na Twój wieczór.

Kiedy odpuścić

Jeśli po trzech miesiącach dziennika widzisz, że wyniki są ujemne albo ledwo na zero — to jest wynik, a nie porażka. Zwykła comiesięczna wpłata do funduszu indeksowego bije większość takich strategii i zajmuje dwie minuty miesięcznie. Jeśli robisz to głównie dla frajdy z budowania — to też jest dobry powód, tylko wtedy traktuj pieniądze jak koszt hobby.

Ranking i gracze wirtualni

Skąd biorą się wyniki

Każde konto — Twoje i każdego z graczy wirtualnych (botów) — startuje z 10 000 wirtualnych dolarów. Wynik liczy się od tej kwoty, więc porównanie jest uczciwe niezależnie od tego, kto ile pozycji otworzył. Historia każdego konta jest widoczna dla pozostałych — taki jest zamysł tego zestawienia.

Gracze wirtualni (boty): trzy strategie i dwie miarki

To nie jest sztuczna inteligencja. To reguły wykonywane mechanicznie, bez wyjątków i bez zmieniania zdania. Każdy bot startuje z tych samych 10 000 dolarów.

Trzy strategie handlują według sygnałów skanera, każda inaczej ważąc ryzyko:

Bot	Wejście	Cel	Stop	Termin	Pozycje
Ostrożny Bot	z ≤ −1,0	+10%	−15%	45 dni	10 × po 8%
Agresywny Bot	z ≤ −1,5	+15%	−25%	60 dni	5 × po 18%
Cierpliwy Bot	z ≤ −2,0	+10%	−20%	90 dni	8 × po 10%

Ostrożny Bot: Kupuje tylko przy grupie porównawczej liczącej ≥ 150 przypadków i dodatnim jej wyniku, wyłącznie gdy średnia nie spada. Najwięcej pozycji, najmniejsze.
Agresywny Bot: Zadowala się grupą od 30 przypadków, wchodzi głębiej i celuje wyżej. Mało pozycji, za to dużych — więc jeden błąd waży sporo.
Cierpliwy Bot: Czeka na naprawdę głęboką przecenę (dwa odchylenia poniżej średniej) i daje pozycji dwa razy więcej czasu.

Dwie miarki nie są strategiami. Istnieją po to, żeby dało się stwierdzić, czy strategie w ogóle coś wnoszą:

Losowy Bot: Gra na tym samym polu — te same tanie spółki o wystarczającej płynności — ale wybiera je na chybił trafił, bez patrzenia na wskaźniki. Odpowiada na pytanie: czy sygnały niosą jakąkolwiek informację? Jeśli strategia nie bije losowania, to cały pomiar przecięć i amplitudy nie daje nic ponad rzut monetą.
Pasywny Bot: Kupuje raz koszyk spółek i nigdy nie sprzedaje. Odpowiada na pytanie: czy całe to kupowanie i sprzedawanie się opłaca? Jeśli strategia ma +8%, a Pasywny Bot +11%, to znaczy, że więcej zarobiłby ktoś, kto kupił i pojechał na wakacje.

To są dwie poprzeczki, które strategia musi przeskoczyć, żeby dało się powiedzieć, że działa. Przegrana z którąkolwiek jest odpowiedzią — i to odpowiedzią wartą poznania, bo alternatywą jest wpompowanie prawdziwych pieniędzy w coś, co tylko wyglądało na skuteczne.

I pamiętaj: po kilku miesiącach różnice między kontami to w większości szum, a nie dowód. Każdy bot robi w kwartale kilkanaście transakcji, a żeby odróżnić skuteczność 45% od 55%, potrzeba ich setek.

Dlaczego przegrywasz z botem

Jeśli tak się stanie, to zwykle nie dlatego, że bot jest mądrzejszy. Najczęstsze przyczyny to trzymanie stratnej pozycji dłużej niż pozwalają reguły i sprzedawanie zyskownej przed osiągnięciem celu. Bot nie ma tej pokusy — i to cała jego przewaga.